Meta-paniek. Of: paniek! paniek! paniek!

Sergio Benvenuto (ook hier) wijst er op dat onze omgang met het virus onherroepelijk leidt tot een splitsing.

Aan de ene kant, puur in termen van kansberekeningen, is de kans om te overlijden aan het virus (zelfs voor personen die behoren tot de kwetsbare groepen) statistisch gezien nog steeds klein.

Aan de andere kant, en in het belang van de bescherming van de groep, wordt je geacht om je te gedragen alsof je in paniek bent.

Benvenuto schrijft "... were I a good citizen I should behave as if I were panic-stricken. Because everything that's being done in Italy (closing schools, stadiums, museums, theatres and so on) has a purely preventive function, it only slows down the spread of the virus. It plays on large numbers, but appeals to each particular being."

De 'beheersing' van het virus werkt op populatie-niveau, maar de populatie moet aangesproken worden in hun hoedanigheid van individu (door te beroepen op burgerplicht, etc.) om er voor te zorgen dat de populatie als geheel zich zo gedraagt dat het het minste risico loopt.

M.a.w. de populatie moet gestuurd worden. En, zoals Benvenuto mooi laat zien, dit gebeurt op affectief niveau. (We bevinden ons niet meer in het tijdperk van het verbod, noch in dat van de discipline, maar in het tijdperk van de stimulus).

En de paradox is natuurlijk, dat als ik (als individu) het virus beschouw op populatieniveau is er voor mij (objectief gezien) geen reden tot paniek (de kans is immers klein dat het mij treft). Tegelijkertijd is het risico voor de populatie het kleinst als ik wel in paniek raak (en elk risico op besmetting en verspreiding van het virus vermijdt), waardoor het rationeel zou zijn om wel in paniek te raken.

Ergo: meta-paniek. Het theatraal en ostentatief tonen van paniek.

---

Zoals Benvenuto zo mooi suggereert: in deze tijd is in panieken een burgerplicht geworden, want het onderhouden van een staat van paniek beschermt het collectieve lichaam.

En dus: paniek is nu meta-paniek: een hysterisch theatraliseren van paniek, het tonen van paniek als nieuwe vorm van 'virtue signalling.'

Maar ook paniek als micro-activisme: het tonen van paniek met als doel paniek op te roepen bij de burgers die (nog) te weinig paniek tonen. (In elke late night talk show hetzelfde rituele mini-paniek showtje: kijk eens hoe erg! Burgers, paniekt!)

Niet dat dat perse een probleem is. Of om het met Seinfeld te zeggen, not that there is anything wrong with that. 

Zoals Benvenuto stelt (en hij bespreekt hier de reactie op een orkaan) paniek is soms nodig. "In some cases, spreading terror can be wiser than taking things 'philosophically.'"

---

En dus, waar volgens Foucault seksualiteit belangrijk is geworden in disciplinaire samenleving, omdat seks op het kruispunt ligt van anatomo-politiek (de politiek van het individuele lichaam) en biopolitiek (de politiek van het collectieve lichaam) daar is het in de huidige de control society paniek dat op de snijvlak ligt van het individuele en collectieve lichaam.  Paniek, als affect, is zowel een individuele als collectieve ervaring. Paniek trekt viraal door een collectief lichaam en besmet alle individuele leden. Paniek steekt aan en zet het collectieve lichaam in beweging. Door het gecontroleerd oproepen van paniek stuur je een collectief lichaam aan. 

Dit is niet het disciplineren van het lichaam, maar het cybernetisch controleren. 









Reacties

Populaire posts van deze blog

Gedragswetenschappen

Zizek / Zonnebaden / Dode Tijd

Nudge, Nudge. Wink, Wink.