Disaster Capitalism / Transferable Skill

Hier staat een vroege reflectie op de corona-crisis van Naomi Klein, waarin ze haar concept van Disaster Capitalism inzet om te beschrijven wat er op komst leek te zijn tijdens de eerste weken van de coronacrisis.

Een van de (voor mij) meest relevante zaken waar ze op wijst wordt aangehaald door Bernard Stiegler in een interview met France Culture, opgenomen vlak voor zijn dood. Stiegler en Klein wijzen erop dat voor het massale experiment met digitaal hoger onderwijs (waar ik ook aan deelnam) ook een transformatie inhoudt van de universiteit als plek (of zone) naar de universiteit als een hub die een aggregatie biedt van verschillende didactische diensten. Docenten bieden dan vanuit hun huis als deliveroos of uberchauffeurs hun pedagogische producten aan. De universiteit aggregeert en fasciliteert. Het biedt de infrastructuur aan - en het modelleert zich eigenlijk naar wat McKenzie Wark noemt de nieuwe 'vectoriale klasse,' d.w.z. het fasciliteert en controleert de datastromen en ontvangt daar a.h.w. rente voor. De oudere niet-precair aangestelde medewerkers wordt continu gevraagd om na te denken over beleid, protocollen, optimalisering, studentenaantallen. D.w.z. dat het werk steeds meer losgekoppeld wordt van de inhoud.

Deze ontwikkeling past binnen een tendens waarbij het oude idee van 'universitaire vorming' wordt vervangen door eentje waarbij een opleiding een reeks van modules is waarin verschillende 'transferable skills' overgedragen worden.

'Transferable Skill' is - als ik het goed begrijp - in hoger onderwijs mumbo jumbo de fetish term die de indruk moet geven dat hoger onderwijs je inderdaad voorbereidt op een arbeidsmarkt waar flexibiliteit belangrijker is dan disciplinaire vorming. (Zie hierover Angela McRobbie's Be Creative).