Gedragswetenschappen (aantekening)

Een polder-vertaling van Deleuze's 'Control Society' zou kunnen zijn: het 'tijdperk van de gedragswetenschappen.'

Een van de dingen die zoemde in de achtergrond van de corona-crisis - in ieder geval op de pagina's van de NRC - was een interesse in 'gedragswetenschappen,' en de vraag hoe je mensen zonder ze te dwingen kan bijsturen. (En bijsturen betekent hier: protocoliseren, het opstellen van mini-algoritmes die uitgevoerd kunnen worden (handen wassen, anderhalve meter, etc.)

Hoewel het RIVM op TV nog steeds overkomt als een club van biologen en medici, wordt het beleidsadvies in toenemende mate gegeven door een modelleur en door een zogenaamde 'gedrags-unit.' (En ook het WHO raadt aan om pandemieën vooral met gedragswetenschappelijke middelen te lijf te gaan).

Het gedragswetenschappelijke paradigma komt niet voort uit een Theorie, maar uit een reeks van micropraktijken, vooral die van de marketing.

In de  Wetenschappelijke Adviesraad Corona Gedragsunit van de RIVM zitten dan ook specialisten die opereren op het grensgebied van gezondheid en marketing. De website van het RIVM heeft het over specialisten in 'gezondheidscampagne' en 'gedragsverandering jongeren en (sociale media)' en 'gedrags-beinvloeding en gezondheidscommunicatie' of 'gezondheidsbevordering.'

De opkomst van dit gedragswetenschappelijke paradigma heeft zich aan onze aandacht heeft onttrokken omdat het voor een deel ultra-kapitalistisch is (het is voortgekomen uit de marketing) en voor een deel juist is ontstaan vanuit de sociaal-democratische welvaartsstaat (of liever, vanuit het verlangen om zorg te rationaliseren) en de Christen-democratische tendens tot bevoogding.

---

Maar ook defensie maakt gebruik van gedragsbeinvloedingstechnieken bij de controle van conflict gebieden. In de NRC van 26 juni (hier) "Defensie ziet gedragsbeinvloeding van burgers evengoed als een wapen als het bombarderen van de vijand."

En: "Defensie kocht de Behavioural Dynamics Method van het Britse SCL Group, moederbedrijf van data- en marketingfirma Cambridge Analytica."

"Nederland heeft inmiddels 139 militairen in de methode opgeleid en paste die in meerdere landen toe. Toch heeft Defensie de tweede kamer er nooit over geïnformeerd."

Deze werkwijze kwam in opspraak omdat o.a. volgens Liesbeth Zegveld, er juridische implicaties zijn verbonden aan gedragsbeinvloeding. Zegveld: "Het idee van oorlogsrecht is dat burgers onschuldig zijn en dat moeten blijven. Door hun gedrag te beïnvloeden, waardoor ze jou helpen, maak je hen tot partij."




Reacties

Populaire posts van deze blog

Gedragswetenschappen

Zizek / Zonnebaden / Dode Tijd

Nudge, Nudge. Wink, Wink.