krisis / kritiek / analyse

"Against the plague.... discipline brings into play its power, which is one of analysis," schrijft Foucault (mijn nadruk), in Discipline and Punish. Tegen de pest werd een systeem van permanente en gecentraliseerde registratie ingericht. De pest leidde niet tot chaos, maar tot een vergaande bureaucratisering. Foucault schrijft:

"This enclosed, segmented space, observed at every point, in which the individuals are inserted in a fixed place, in which the slightest movements are supervised, in which all events are recorded, in which an uninterrupted work of writing links the centre and the periphery, in which power is exercised without division, according to a continuous hierarchical figure, in which each individual is constantly located, examined and distributed among the living beings, the sik and the dead - all this constitutes a compact model of the disciplinary mechanism."

En:

"[t]there was also a political dream of the plague.. the penetration of regulation into even the smallest details in everyday life ... the assignment to each individual of his 'true' name, his 'true' place, his 'true' body' his 'true' disease.... Behind the disciplinary mechanisms can be read the haunting memory of 'contagions,' of the plague, of rebellions, crimes, vagabondage, desertions, people who appear and disappear, live and die in disorder."

De uitbraak van de pest (bacterie ipv virus) roept een verlangen naar leesbaarheid - naar klassificeerbaarheid, decodeerbaarheid, administreerbaarheid. Een verlangen naar analyse.

----

"Krisis" (zo lees ik in de door Joost de Bloois (e.a.) samengestelde 50 Key Terms) komt oorspronkelijk van het Griekse woord dat wees op het 'kritische' moment in een ziekteverloop wanneer ofwel genezing inzet, ofwel de dood. Het is gerelateerd aan krinein, het maken van een onderscheid, oordeel, analyse - het leesbaar maken van het zieke lichaam.

De Coronacrisus draait nu al weken om het de onleesbaarheid van de crisis: van de lichamen die drager kunnen zijn zonder dat het helder is, van besmettingen die onder de radar blijven omdat ze niet getest worden. Maar ook daarvoor: om de vraag wanneer een ziek lichaam herkenbaar is als een drager van het virus.

I.t.t. een bacterie (de best) is een virus lichaamloos. Het is geen mini-organisme. Mist een organische vorm. Heeft geen imago.

Het is: code. Software. In zizchzelf niet kenbaar.

Tegelijkertijd: het virus is inmiddels ontcijferd. De code is bekend en al vroeg online gedeeld door Chinese medici. 

------

Foucault stelt dat de 'rituelen van exclusie' die zo kenmerkend zijn voor de klassieke periode begonnen met het uitsluiten van de lepra-leider, terwijl de pest leidde tot de opkomst van de disciplinaire samenleving: "If it is true that the leper gave rise to rituals of exclusion, which to a certain extent provided the model for and general form of the great Confinement, then the plague gave rise to disciplinary projects."

[Stilte. Opkomst van de persona van de hoofdmodelleur van de RIVM die de laatste dagen de plek van viroloog Van Dissel heeft overgenomen op persconferenties. De modelleur - een nieuw conceptueel personage, dat naast de politicus, de jurist en de medicus staat. De hoofdmodelleur controleert het virus door modellen op te stellen waarin verschillende krachten tegen elkaar uit gespeeld worden: de reproductiesnelheid van het virus, de demografische opbouw van de bevolking, de beschikbare hardware van de ziekenhuizen (beademingsapparatuur), de belastbaarheid van het zorgpersoneel (inclusief uitval door ziekte), de flexibiliteit van de economie, de bereidheid van de politieke opinie (etc etc etc) en vandaar uit een plan op stelt - niet om het virus te bestrijden maar om het gecontroleerd door het collectieve lichaam te laten trekken. 

Waar de pest de disciplinaire maatschappij inluidde, daar zien we nu de definitieve dominantie van de  control society.

Dit is een overgang van bacterie naar virus. Van organisme naar code.